Giếng Khoan Bị Hụt Nước, Tụt Nước Nguyên Nhân Và Giải Pháp Khắc Phục Hiệu Quả
Tại Việt Nam, giếng khoan vẫn là nguồn cung cấp nước phổ biến cho hộ gia đình, trang trại và nhiều cơ sở sản xuất. Tuy nhiên sau một thời gian sử dụng, tình trạng giếng khoan bị hụt nước hoặc tụt nước thường xảy ra và gây nhiều phiền toái. Không chỉ làm gián đoạn nguồn nước sinh hoạt, sự cố này còn có thể khiến máy bơm chìm giếng khoan hoạt động khô và dẫn đến cháy động cơ.

1. Hiện tượng tụt nước giếng khoan là gì?
Trong kỹ thuật cấp nước, tụt nước giếng khoan xảy ra khi mực nước trong giếng hạ thấp hoặc hệ thống hút mất độ kín, khiến máy bơm không thể hút nước lên.
Hai khái niệm quan trọng cần hiểu rõ:
Mực nước tĩnh
Là mực nước tự nhiên trong giếng khi máy bơm không hoạt động.
Mực nước động
Là mực nước khi máy bơm đang hút nước. Do quá trình bơm, mực nước thường sẽ thấp hơn mực nước tĩnh.
Khi mực nước động hạ xuống quá sâu hoặc đường ống hút bị lọt khí, máy bơm sẽ hút phải không khí, làm giảm áp suất hút và nước không thể được đẩy lên bồn chứa.
2. Dấu hiệu cho thấy giếng khoan đang bị hụt nước
Không phải lúc nào giếng hết nước hoàn toàn mới nhận ra sự cố. Thông thường, hệ thống sẽ có các dấu hiệu cảnh báo sớm.
2.1 Máy bơm chạy nhưng không có nước
Động cơ máy bơm vẫn quay bình thường nhưng nước không chảy ra.
Thậm chí tiếng máy có thể kêu lớn và sắc hơn do chạy không tải, vì không có nước tạo áp lực và làm mát.
2.2 Nước chảy yếu, kèm theo bọt khí
Nếu dòng nước ra không ổn định, lúc mạnh lúc yếu và xuất hiện nhiều bọt khí, khả năng cao hệ thống đang bị lọt khí hoặc mực nước giếng đang gần sát đầu hút.
2.3 Phải mồi nước liên tục
Khi mỗi lần khởi động máy bơm đều phải đổ nước mồi vào buồng bơm, chứng tỏ hệ thống không giữ được nước trong đường ống hút khi máy dừng.
2.4 Máy bơm nóng bất thường
Nước đóng vai trò làm mát buồng bơm. Khi giếng bị tụt nước, máy bơm hoạt động trong trạng thái khô, dẫn đến ma sát tăng cao và nhiệt độ động cơ tăng nhanh, lâu dài có thể làm cháy phớt hoặc hỏng cuộn dây motor.
Xem thêm >>> Máy bơm Tân Hoàn Cầu
3. Nguyên nhân khiến giếng khoan bị hụt nước
Thông thường, sự cố tụt nước giếng khoan đến từ hai nhóm nguyên nhân chính: lỗi thiết bị và sự thay đổi nguồn nước ngầm.
3.1 Nguyên nhân từ hệ thống thiết bị
Hỏng van một chiều (luppe)
Van một chiều đặt ở cuối ống hút giúp giữ nước trong đường ống khi máy bơm ngừng hoạt động. Nếu van bị kẹt cát, lò xo yếu hoặc gioăng hở, nước sẽ chảy ngược xuống giếng.
Ống hút bị rò rỉ
Chỉ cần một khe hở nhỏ tại các mối nối, co hoặc tê cũng đủ để không khí lọt vào, làm mất áp suất hút của máy bơm.
Phớt trục bơm bị hỏng
Phớt cơ khí giúp bịt kín trục quay. Khi phớt mòn hoặc nứt, không khí sẽ bị hút vào buồng bơm khiến máy không thể hút nước.
Xem >>> máy bơm Pentax
3.2 Nguyên nhân từ nguồn nước ngầm
Mực nước ngầm giảm
Trong mùa khô, đặc biệt tại khu vực miền Trung và Tây Nguyên, mực nước ngầm thường giảm mạnh. Nếu giếng khoan nông, máy bơm dễ rơi vào tình trạng hụt nước.
Giếng bị bồi lắng
Sau nhiều năm sử dụng, cát và bùn mịn có thể tích tụ ở đáy giếng, làm giảm khả năng thu nước của giếng.
4. Cách xử lý tình trạng giếng khoan tụt nước
Sau khi xác định nguyên nhân, bạn có thể áp dụng các phương pháp xử lý phù hợp.
4.1 Thay mới van một chiều
Nếu nước mồi bị rút nhanh sau khi tắt máy, hãy kiểm tra và thay thế van một chiều.
Nên chọn loại luppe bằng đồng hoặc nhựa chất lượng cao, có gioăng kín để đảm bảo khả năng giữ nước.
4.2 Kiểm tra và làm kín đường ống hút
Các mối nối ren nên được quấn băng tan và keo dán ống chuyên dụng để tránh lọt khí.
Nếu đường ống PVC đã cũ, nên thay bằng ống HDPE để tăng độ bền và khả năng chịu áp lực.
4.3 Lắp bộ hút sâu cho máy bơm
Máy bơm ly tâm đặt cạn thường chỉ hút nước hiệu quả ở độ sâu khoảng 8–9 mét.
Nếu mực nước thấp hơn mức này, cần lắp bộ hút sâu (củ giếng khoan) để tăng khả năng hút nước.
4.4 Sử dụng bơm chìm giếng khoan
Đối với giếng sâu hoặc mực nước thay đổi liên tục, giải pháp tối ưu là máy bơm chìm giếng khoan (bơm hỏa tiễn).
Do bơm được đặt trực tiếp trong nước nên sẽ không xảy ra hiện tượng tụt nước hoặc mất nước mồi.
Xem thêm >>> Giá máy bơm Wilo
5. Các bước kiểm tra giếng khoan đơn giản tại nhà
Ngay cả khi không phải thợ kỹ thuật, bạn vẫn có thể kiểm tra sơ bộ hệ thống theo các bước sau:
Bước 1: Kiểm tra nước mồi trong máy bơm.
Nếu nước rút nhanh thì có thể van một chiều hoặc ống hút đang bị hở.
Bước 2: Kiểm tra nguồn điện cung cấp cho máy bơm.
Điện áp yếu cũng làm giảm lực hút.
Bước 3: Lắng nghe âm thanh máy bơm.
Nếu máy kêu lớn bất thường nhưng không có nước, nên tắt ngay để tránh hư hỏng.
Bước 4: Kiểm tra đường ống và vòi nước đầu ra.
Một số trường hợp tắc nghẽn cũng khiến nước không lên được.
Bước 5: Vệ sinh giếng định kỳ.
Sau khoảng 5 năm sử dụng, nên tiến hành sục rửa giếng bằng khí nén để làm sạch cặn bùn.
Xem thêm >>> https://maybomnuochcm.vn/xem-chi-tie...ut-sau-30m-665